การที่จะรู้ว่าเพื่อนที่เราสนใจนั้นมีธาตุแท้เป็นอย่างไร เป็นเรื่องยากแต่ก็มีหลักการใช้ในการพิจารณา ดังนี้

1. ลักษณะนิสัยของเขา เริ่มต้นตั้งแต่รู้จักกันใหม่ๆ วิธีที่เขาเริ่มติดต่อกับเรานั้นเหมาะสมอย่างไร สุภาพเรียบร้อยและให้เกียรติเรามากน้อยแค่ไหน ควรต้องหัดสังเกตเขาในหลายๆ สถานการณ์ ทั้งที่เขาแสดงออกต่อตัวเรา และที่เขาแสดงออกต่อเพื่อนๆ ของเขา หรือเพื่อนๆ ของเราด้วย ถ้ามีโอกาสได้ไปทำความรู้จักกับเขาที่บ้าน ก็อาจได้เห็นนิสัยของเขาที่บ้านด้วย กลุ่มเพื่อนของเขาก็พอจะบอกนิสัยเขาด้วยทางอ้อม เพราะคนที่คบเป็นเพื่อนกันนั้น มักจะมีอะไรคล้ายๆ กัน เช่น รักเรียนเหมือนกัน หรือชอบกีฬาเหมือนกัน

2. พื้นอารมณ์ของเขาเป็นอย่างไร เขา เป็นคนอารมณ์ร้อน อารมณ์เย็น โกรธง่าย หายเร็ว หรือโกรธลึก จดจำฝังใจ ขี้โมโห หงุดหงิดง่าย ใจน้อย ขี้งอน ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ต้องสังเกตเอง โดยดูจากปฏิกิริยาเวลาคบกันไปนานๆ ดูการแสดงออกของเขาในสถานการณ์ต่างๆ เช่น ภายในครอบครัว กับเพื่อนๆ ของเขาเอง หรือเวลาเกิดเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันบางอย่าง เช่น ถ้าเราจำเป็นต้องเลื่อนนัดของเขาอย่างกะทันหัน เขามีปฏิกิริยาอย่างไร หรือจำเป็นต้องปฏิเสธการขอร้องบางอย่างของเขา เขามีการแสดงออกอย่างไร ถ้าเพื่อนของเรา แสดงอารมณ์หรือรู้สึกรุนแรง ขาดการยับยั้ง ขาดการไตร่ตรอง หรือเรียกร้องจะเอาให้ได้ตามใจตนเองฝ่ายเดียว ไม่ฟังเหตุผลของเราเลย แบบนี้ควรคบกันห่างๆ ดีกว่า เพราะถ้ายิ่งสนิทกันมากขึ้น เราจะต้องเป็นฝ่ายเดือดร้อนเอาใจเขาฝ่ายเดียว ในที่สุดเราเองจะเป็นฝ่ายทนไม่ไหว

3. ความคิดของเขา เราคงพอใจที่จะสนิทสนมกับเพื่อนที่รู้จักคิด มีความคิดในทางที่ดี มองโลกในแง่ดี มีความรอบคอบ รู้จักไตร่ตรอง รู้จักพิจารณาก่อนจะทำอะไรลงไป สังเกตได้จากพฤติกรรมในชีวิตประจำวันทั่ว ๆ ไปของเขา การคิดของเขา คนที่ทำอะไรขาดการยั้งคิด หรือคิดไม่ดี ก็มักจะทำไม่ดี ผลก็มักจะไม่ดีไปด้วย จึงควรเลือกคบสนิทกับคนที่มีความคิดในทางที่ดี บางทีเขาก็อาจชักจูงให้เราคิดดีด้วยเหมือนกัน ก็จะได้ประโยชน์จากการคบเขาในการพัฒนาตัวเอง

4. คุณธรรมของเขา เราสามารถประเมินได้จากพฤติกรรมของเขาเช่นกัน ดูว่าเขามีความรู้จักผิดชอบชั่วดีมากน้อยแค่ไหน เห็นอกเห็นใจคนอื่นเพียงใด มีพฤติกรรมก้าวร้าวเอาแต่ใจตัวเอง โดยไม่คิดถึงหัวอกคนอื่น หรือทำผิดศีลธรรมกับคนอื่น ๆ หรือไม่ เขาอาจไม่แสดงออกในเรื่องนี้กับเราเพราะเขาต้องการให้เราชอบเขา แต่เขาไม่สามารถปิดบังความไร้ศีลธรรม ไร้คุณธรรม ไร้มนุษยธรรม ที่เขาจะแสดงออกต่อบุคคลอื่นๆ ได้หมด เราจะสังเกตได้เสมอ

5. ความเป็นตัวของตัวเอง สมัยนี้ไม่ว่าหญิงชายมักจะต้องมีบทบาทในสังคมพอ ๆ กัน ทั้งการเรียน การทำงาน และการรับผิดชอบต่อลูกต่อครอบครัว ผู้หญิงก็ต้องทำงานด้วย สามีภรรยาจะมีบทบาทพอ ๆ กัน ซึ่งต้องอาศัยความเป็นตัวของตัวเองสูง สภาพความเป็นผู้นำผู้ตามอาจมีพอ ๆ กัน เราต้องรู้จักนำและตามให้เหมาะสม ต้องพึ่งตัวเองได้ด้วย และสามารถเกื้อกูลกันได้ทั้งในบ้านและนอกบ้าน คงต้องสังเกตลักษณะบุคลิกภาพของเขาว่า เขามีความเป็นตัวของตัวเองมากน้อยแค่ไหน พึ่งตัวเองได้หรือไม่ เขาสามารถจะเป็นผู้นำในบางสถานการณ์ได้หรือไม่ และในบางครั้งเขาเปิดโอกาสให้เราเป็นตัวของตัวเองมากน้อยขนาดไหน ความพอเหมาะในข้อนี้เป็นเรื่องยาก ขึ้นอยู่กับความพอใจของทั้งสองฝ่าย ผู้ชายบางคนชอบเป็นผู้นำมาก ต้องการแฟนเป็นผู้ตาม ถ้าผู้หญิงมีความเป็นผู้นำมากเกินไปเขาก็คงไม่ชอบ

6. การรู้จักวางแผนการ ลองสังเกตดูว่าเขาเป็นคนมีหลักการแค่ไหน มีการรู้จักวางแผน เตรียมการล่วงหน้าอย่างรัดกุม ป้องกันปัญหาต่างๆ ไว้บ้าง และรู้จักคิดถึงอนาคตระยะสั้นระยะยาว ทั้งต่อ ตัวเอง และต่อคนที่เขารักด้วย ถ้าเราคบคนแบบนี้ก็หายห่วงได้ คนที่รู้จักวางแผน รู้จักคิดและสามารถทำได้อย่างที่คิดนั้น เป็นคนที่มีหลักน่าคบกัน คงต้องดูต่อไปด้วยว่า นอกจากเขาจะคิดวางแผนเป็นแล้ว เขามีความพยายามที่จะทำให้สำเร็จผลตามแผนที่เขาวางไว้หรือไม่ บางคนเก่งแต่คิดพอทำแล้วไม่ได้เรื่องแบบนี้ต้องคบห่าง ๆ จะดีกว่า คนบางคนเป็นคนขี้คุย เวลาให้ทำจริง ๆ อาจทำไม่ได้ การที่เขาทำได้จริงตามคำพูด แสดงถึงความรับผิดชอบ ความหนักแน่น และความอุตสาหะ อดทนหลายอย่าง ซึ่งล้วนเป็นคุณสมบัติที่ดีของคนที่เราต้องการจะเป็นแฟนด้วย เรื่องนี้ต้องใช้เวลาในการสังเกตด้วยเหมือนกัน

 7. ความสม่ำเสมอ เวลาเราคบใครคงชอบที่จะให้เขาเป็นคนเสมอต้นเสมอปลาย คงเส้นคงวา ไม่เปลี่ยนแปลงไปตามอารมณ์ ความสม่ำเสมอแสดงถึงความเป็นตัวของตัวเอง หนักแน่น มั่นคง อดทนและมีระเบียบวินัยของตัวเอง คนที่แสดงความเสมอต้นเสมอปลายได้ เมื่อคบไปนาน ๆ ก็จะสามารถประเมินได้ง่าย ๆ ว่าเขาเป็นคนอย่างไร เพราะเขามักจะไม่มีอะไรปิดบัง ตรงกันข้ามกับคนที่ไม่สม่ำเสมอแสดงว่าเขาปิดบังอะไรอยู่ แต่เขาไม่สามารถปิดบังได้ตลอด

8. ความใจกว้าง เราจะโชคดีมาก ถ้าได้รู้จักคนที่ใจกว้าง ยอมรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น (และของเราด้วย) คนใจกว้างจะเรียนรู้ได้สูง และประสบผลสำเร็จในการเรียนและการงานได้มาก การยอมรับฟังความคิดเห็นผู้อื่นไม่ใช่เรื่องยาก แต่ต้องฝึกฝนมาตั้งแต่เด็กจนติดเป็นนิสัย คนใจกว้างจะมีคนนิยมชมชอบเยอะ มีเพื่อนมาก เพราะเขาไม่เอาแต่ใจตัวเองฝ่ายเดียว และรู้จักมองในแง่ดีของคนอื่น เป็นคุณสมบัติของคนที่ดี

9. ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ คนที่เป็นที่รักของใคร ๆ มักมีนิสัยเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ชอบช่วยเหลือผู้อื่น มีการ “ให้” ได้เหมาะสม ไม่เห็นแก่ตัว เห็นแก่ได้ เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน โดยไม่คำนึงถึงใจของคนอื่น เวลาคบกันใหม่ ๆ เขาอาจแสดงความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กับเรา แต่พอรู้จักกันนาน ๆ เขาอาจเป็นฝ่าย “รับ” จากเรา และเรียกร้อง แบบนี้ต้องระวังให้จงดี อย่าคิดว่าการที่เรารักเขา จะต้องเป็นฝ่ายให้เขาฝ่ายเดียว การคบกันต้องเป็นฝ่าย “ให้” และ “รับ” อย่างเหมาะสม ถ้าเขาไม่รู้จักให้เลยแสดงว่าเขาไม่ได้มีลักษณะเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่โดย ธรรมชาติแต่อาจเสแสร้งทำในระยะแรก ๆ

10. ความเข้มแข็งของจิตใจ การจะรู้จักความเข้มแข็งของจิตใจเป็นเพื่อนเราได้ ต้องคอยสังเกตเวลามีสถานการณ์ที่ทำให้เขาไม่สบายใจ เครียดหรือวิตกกังวล แล้วดูว่าเขาคิดและตัดสินใจอย่างไร คนเรามีการแสดงออกไม่เหมือนกัน คนที่มีความเข้มแข็งของจิตใจจะสู้ปัญหา มองปัญหาเป็นเรื่องท้าทาย ใช้สติปัญญาไตร่ตรองหาหนทางแก้ไขอย่างรอบคอบ มองถึงข้อดีข้อเสีย รู้จักปรึกษาผู้อื่น รู้จักเอาความคิดเห็นผู้อื่นมาประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหา และเมื่อปัญหาผ่านพ้นไปแล้ว ก็สามารถทบทวนเรียนรู้จากประสบการณ์ในอดีต เพื่อป้องกันกับปัญหาต่อไปในอนาคต

ข้อมูลจาก : http://fc.anamai.moph.go.th/index.php?option=com_content&view=article&id=29:2008-07-17-04-38-05&catid=3:teenage&Itemid=3